1. Kopija podataka
Kopija podataka je jedan od najvažnijih mehanizama kojima se obezbjeđuje sigurnost informacionog sistema. Čuvanje unesenih podataka je veoma važno da bi se obezbijedila sigurnost sistema i unesenih podataka. Kopiju podataka treba obavljati često (najmanje svaki put kada se napravi neka promjena podataka u programu), jer se na taj način u slučaju kvara ne može desiti da izgubite kompletnu bazu podataka EMIS-a.
Kopija podataka u EMIS-u možmo sačuvati na hard disku, disketi ili zip disketi, u zavisnosti od kapaciteta računara koje škola posjeduje. Ako se kopija vrši na hard disk, dobijene datoteke se kasnije mogu kopirati i na diskete. Bitno je da se napravi sigurnosna kopija po Svaka kopija podataka obuhvata kompletan EMIS program, tako da se ne mogu vršiti kopije pojedinačnih programskih modula unutar EMIS-a.
Svaka kopirana datoteka u svoje ime uključuje datum i tačno vrijeme kopiranja, tako da se može jedinstveno prepoznavati.
1.1 Postupak kopiranja podataka na hard disk (računar)
1.2 Kliknite na modul Sistem (slika 1.). U modulu Sistem odaberite opciju Kopija podataka. Dobićete dijalog kao na slici 2:
Slika 1: odabir opcije Sistem
Slika 2: opcije Kopija podataka
Nakon što ste odabrali opciju Kopija podataka, pokrenuli ste proces automatskog pravljenja kopije podataka. Taj proces možete pratiti na ekranu, slika 3. i slika 3.1.:
Slika 3: kopiranje podataka
Nakon toga otvoriće se sljedeći prozor kao na slici 4. Označit ćete pri vrhu prozora u polju Save in: folder na koji ćete sačuvati kopiju podataka (u ovom slučaju automatski je prikazan folder EiKopija) i potom kliknuti na opciju Save.
Kao što se vidi na slici 4. (statusna linija dijaloga), inicijalno odredište je direktorijum EiKopija na hard-disku. Program pamti posljednje odredište koje ste izabrali i ponudiće ga prilikom slijedećeg kopiranja
Slika 4: Snimanje kopije podataka
Ili možete odabrati bilo koji drugi folder na koji ćete sačuvati kopiju podataka kako je prikazano na slici 5.
Slika 5: snimanje na proizvoljnu lokaciju
Nakon toga podaci će se sačuvati u folderu koji ste odredili u prethodnom koraku.
Ukoliko ste kopiju podataka sačuvali u folderu EiKopija do istog foldera možete pristupiti preko foldera My Computer. Nakon što ste otvorili folder My Computer kliknut ćete na Local Disc( C:) kao na slici 6.
Slika 6: disk C:
Primijetićete folder EiKopija na hard disku Local Disc (C:) (slika 7). Prilikom otvaranja pomenutog foldera naći ćete kopiju podataka koju ste napravili. (Slika 8).
Slika 7: Folder u kojem se nalazi kopija podataka
Slika 8: Kopija podataka
Kako se ne bi desilo da se izgube podaci koje ste do sada unosili u školsku EMIS bazu podataka, preporučuje se čuvanje ovih podataka na odvojenom mediju (CD, USB), jer se može desiti kvar na računaru ili hard disku koji bi onemogućio da se podaci ''vrate'' u EMIS bazu.
2. Prenos podataka
Da biste izvršili prenos podataka kliknite na modul Sistem (slika 9). U modulu Sistem odaberite opciju Kopija podataka. Dobićete slijedeći dijalog kao na slici 10:
Slika 9: odabir opcije Sistem
Slika 10: odabir opcije Prenos
Proces automatskog pravljenja kopije podataka možete pratiti na ekranu. Nakon zavrsenog procesa prenos podataka pojavit će se prozor kao na slici 11, označit ćete opciju Prenos podataka putem diskete i kliknuti na Prihvati.
Slika 11: spašavanje urađenog prenosa
Nakon odabira opcije Prihvati, otvoriće se prozor kao na slici 12. Pri vrhu prozora u polju Save in označit ćete lokaciju gdje na koju želite pohraniti kopiju (predefinisana lokacija za smjestanje kopija i prenosa podataka je folder EiKopija)
Ukoliko vršite spašavanje podataka na diskete (floppy disc) potrebno je da znate sljedeće:
Kopija podataka EMIS baze ne može stati na jednu disketu. Za kopiranje podataka na disketi najčešće su potrebne dvije, a ponekad i više disketa. U zavisnosti od veličine kopirane datoteke, biće vam potreban određeni broj disketa. Kopiranje na više od jedne diskete obavlja se na isti način kao i na jednu disketu, ali program vodi računa o broju neophodnih disketa prema veličini datoteke i obavještava Vas kad da ubacite sljedeću disketu u uređaj. Izmjene disketa potrebno je vršiti sve dok se ne završi kopiranje.
Nakon što se podaci kopiraju na prvoj disketi dobićete upozorenje kao na slici 12, da je disketa puna i da morate ubaciti novu. U tom slučaju izvadite prvu disketu i ubacite drugu, praznu disketu u disketni uređaj i tada možete kliknuti na dugme Da, sa slike 12.
Slika 12: “ubacite novu disketu”
Važno je zapamtiti da sve diskete sa kopiranim podacima treba čuvati na jednom mjestu, zaštićene od mogućih oštećenja. Ako vraćate podatke sa bilo koje od njih, nakon vraćanja podataka u EMIS, treba disketu ponovo odložiti na mjesto koje je za to određeno.
3. Dostavljanje podataka u Ministarstvo obrazovanje i nauke Kantona Sarajevo
U Ministarstvo obrazovanja i nauke dostavljate kopiju i prijenos podataka na CD-u ili putem e-maila. Da bi sistem EMIS bio u potpunosti funkcionalan i pravovremeno ažuriran od ključne je važnosti da kopija i prijenos podataka iz svake škole budu blagovremeno dostavljeni Ministarstvu obrazovanja i nauke Kantona Sarajevo.
Prijenos i kopiju podataka u ovoj iteraciji potrebno je dostaviti do 25.6.2010. na mail adresu emis_ks@yahoo.com. Prijenos i kopija podataka sadrže sve podatke koji su uneseni u EMIS program (EMIS baza podataka) u nekoj školi. Prijenos i kopija podataka iz neke EMIS baze najčešće imaju sljedeći izgled (Slika 1):
Slika 1: Izgled kopije i prijenosa podataka
Pored izgleda kopije i prenosa podataka prikazanog na slici moguće je da izgled bude i drugačiji, u zavisnoti od programa za arhiviranje instaliranog na pojedinom računaru. Najbitnije je primjetiti da kopiju podataka karakteriše naziv EMIS i datum i vrijeme nastanka kopije u imenu datoteke, dok je prijenos podataka karakterisan riječima 'PrenosIzSkole' i jedinstvenom šifrom.
VAŽNO(!): Kopiju i prijenos podataka potrebno je napraviti u isto vrijeme i tako napravljene datoteke dostaviti Ministarstvu.
